Nova atomska masa iterbija

Atomska masa?

Atomi su veoma male čestice i u opisu njihove mase često se koristimo pojmom “relativna atomska masa”. Da bi se lakše pojam shvatio, izraz možemo koristiti i za planete. Ako planet Zemlju uzmemo kao jedinicu mase, onda je relativna masa Jupitera 318 jer je njegova masa 318 puta veća od mase Zemlje. Relativna atomska masa (Ar) je bezdimenzionalan broj koji nam pokazuje koliko je puta masa nekog atoma veća od unificirane atomske jedinice mase (u). Navedena je u periodnom sustavu elemenata te se odnosi na elemente koji se nalaze u prirodi, a oni se često sastoje od nekoliko izotopa zastupljenih u određenim postotcima.

09337-notw9-ytterbium

Iterbij

Iterbij…

Iterbij je kemijski element iz skupine lantanida koji je dobio ime prema selu Ytterby u Švedskoj gdje je ruda i otkrivena.  Otkriven je 1878. godine, a 1907. godine je izdvojen u obliku dviju komponenti koje su nazvane “neoytterbia” i “lutecia”. Prvi su ga u elementarnom sastavu dobili Klemm i Bonner redukcijom iterbij(III) klorida s kalijem 1937. godine.

Element iterbij je nešto “lakši” nego što se dosad mislilo. Njegova relativna atomska masa je 173,045 dok je prije bila 173,054 što je potvrđeno od IUPAC-a (Međunarodne organizacije za čistu i primjenjenu kemiju).

IUPAC-ova komisija za izotopske udjele i atomske mase određuje atomske mase svake dvije godine. Ovisno o novim dostupnim podacima, moguće su promjene unutar periodnog sustava elemenata. Ove godine, promjena je “zakačila” iterbij, a istraživanje temeljeno na masenoj spektrometriji obavio je Nacionalni Institut za Metrologiju u Kini s radom koji možete preuzeti na sljedećoj poveznici. U prosjeku, atomske mase pojedinih elemenata imaju promjenu svakih 14 godina, kaže Juris Meija iz Nacionalnog Instituta za istraživanje u Kanadi.  Nekima je potrebno duže da se promjena uoči u periodnom sustavu elemenata. Tako Juris navodi primjer olova čija je atomska masa zadnji put postavljena 1969. godine, a razlog tome leži u skupim eksperimentima i materijalima koje je za isto potrebno.

U slučaju iterbija, njegova relativna atomska masa je izračunata kao prosjek sedam izotopa, od iterbija 168 do iterbija 176, temeljeno na kvantitativnom iznosu njihove zastupljenosti na Zemlji. IUPAC je zaključio da je atomska masa 173,04 1934. godine temeljeno na kemijskoj analizi koja je kasnije potvrđena i masenom spektrometrijom. Organizacija je onda prilagodila iznos na 173,054 2007. godine na temelju dodatnog istraživanja masenom spektrometrijom. Danas, nova relativna atomska masa iterbija iznosi 173,045, a promjena je temeljena na novim saznanjima iz područja izotopa iterbija.

Iterbij ima novu kemijsku masu

Periodni sustav elemenata s izotopima (Izvor: http://wwwchem.uwimona.edu.jm)

Možda će vas zanimati...

Komentirajte